قال اللّه تعالى : [ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَصْنَعُونَ ] « 1 » . و ذكر حقيقى آن بود كه با معرفت باشد و به حقيقت ، اگر شخص در وجود خود و هستى و نيستى آن فكر كند ، او را در معرفت معبود به هيچ دليل و آيت حاجت نبود ، بل اگر در وجود يك مور يا هر ذره از ذرات عالم او را نيابد ، نشان هدايت نيست ؛ زيرا كه : وَفي كُلِّ شَيْءٍلَهُ آيَةٌ دَليلٌ عَلى أنَّهُ واحِدٌ اى گم شده ديوانه و عاقل در تو * سر رشتهء ذره ذره حاصل در تو تا در دل من صبح كمال تو دميد * گم شد دو جهان در دلم و دل درتو « 2 » آيات صنع و قدرت او ظاهر و هويداست ، لكن ديده‌ها بس ضعيف و دل‌ها به غايت شيداست . [ فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ] « 3 » . نعمت‌هاى ظاهر ، همه بر قدرت او و عجز ما دلالت است و نعمت‌هاى باطن ، هر كه بيند داند كه بىنهايت است . [ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها ] « 4 » .

--> ( 1 ) - عنكبوت ( 29 ) : 45 . آنچه را از اين كتاب به تو وحى شده است ، بخوان و نماز را برپا دار ، يقيناً نماز از كارهاى زشت ، و كارهاى ناپسند باز مىدارد و همانا ذكر خدا بزرگ‌تر است ، و خدا آنچه را انجام مىدهيد ، مىداند . ( 2 ) - عطار نيشابورى . ( 3 ) - حج ( 22 ) : 46 . حقيقت اين است كه ديده‌ها كور نيست بلكه دل‌هايى كه در سينه‌هاست ، كور است ! ( 4 ) - ابراهيم ( 14 ) : 34 . و اگر نعمت هاى خدا را شماره كنيد ، هرگز نمىتوانيد آن ها را به‌شماره آوريد .